Najważniejsze pojęcia z bankowości i finansów osobistych — wyjaśnione krótko i bez żargonu.
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania — całkowity koszt kredytu w skali roku.
RRSO uwzględnia nie tylko oprocentowanie nominalne, ale także prowizję, ubezpieczenie i wszelkie opłaty obowiązkowe. To jedyny prawidłowy wskaźnik do porównania kosztu pożyczek i kredytów. Maksymalne ustawowe RRSO dla kredytów konsumenckich w 2026 r. wynosi około 18,5% rocznie.
Stopa, po której polskie banki pożyczają sobie pieniądze — bazowa dla kredytów hipotecznych.
WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to średnie oprocentowanie pożyczek międzybankowych. Większość kredytów hipotecznych w Polsce ma oprocentowanie WIBOR 3M lub 6M + marża banku. Spadek WIBOR-u oznacza niższą ratę kredytu hipotecznego.
Polski system płatności mobilnych — kod 6-cyfrowy z aplikacji banku.
BLIK umożliwia płatności online, w terminalach, wypłaty z bankomatu bez karty oraz przelewy na numer telefonu (P2P). Działa we wszystkich największych bankach w Polsce. Limit domyślny to 2 000 zł na transakcję i 5 000–10 000 zł dziennie.
Roczna stopa procentowa lokaty lub kredytu bez uwzględnienia opłat dodatkowych.
Oprocentowanie nominalne nie pokazuje pełnego kosztu produktu. Dla kredytu prawdziwym kosztem jest RRSO. Dla lokaty realnym zyskiem jest oprocentowanie po podatku Belki (19%): lokata 7% daje ok. 5,67% rocznie netto.
19% podatek od dochodów kapitałowych — automatycznie pobierany od odsetek.
Podatek od zysków kapitałowych w wysokości 19% jest potrącany przez bank przy każdej kapitalizacji odsetek z lokaty, konta oszczędnościowego, obligacji oraz dywidend. Nie musisz go samodzielnie rozliczać w PIT rocznym.
Gwarancja depozytów do równowartości 100 000 EUR na osobę w jednym banku.
BFG zwraca środki klientom banku w razie jego upadłości — do równowartości 100 000 EUR (ok. 430 000 zł) na osobę w jednym banku. Ochrona obejmuje konta osobiste, oszczędnościowe, lokaty oraz konta firmowe (z wyjątkami dla dużych spółek).
Okres, w którym nie można skorzystać ponownie z promocji dla nowego klienta.
Karencja to wymóg „brak konta w danym banku przez X miesięcy”. Zwykle wynosi 12 lub 24 miesiące i jest weryfikowana automatycznie przez bank. Po upływie karencji można zwykle ponownie odebrać premię powitalną.
Zwrot części wydatków zrobionych kartą — najczęściej 1–5% w wybranych kategoriach.
Cashback to mechanizm lojalnościowy banków: bank zwraca Ci procent kwoty wydanej kartą. Najczęściej dotyczy konkretnych kategorii (paliwo, spożywcze, e-commerce) i ma miesięczny limit zwrotu. Cashback jest zwolniony z PIT.
Jednolity Obszar Płatności w Euro — przelewy EUR w strefie SEPA bez opłat.
SEPA (Single Euro Payments Area) obejmuje 36 krajów. Przelewy w EUR w obrębie SEPA powinny być traktowane jak krajowe — często są bezpłatne lub kosztują kilka groszy. Idealne dla freelancerów otrzymujących wynagrodzenie z UE.
Różnica między kursem kupna a sprzedaży waluty — ukryty koszt przewalutowania.
Spread to różnica między ceną, po której bank kupuje walutę, a ceną, po której ją sprzedaje. W bankach polskich spread przy przewalutowaniu kartą wynosi typowo 2–4%. W kantorach internetowych (Walutomat, Kantor Alior) jest znacznie niższy — 0,1–0,3%.